برو قوله * ( خَيْراً ) * مفعول فعل محذوفست اى افعلوا يا قدموا خيرا يعنى بكنيد يا پيش داريد كارى را كه بهترين افعال باشد و نيكوترين اعمال و ميتواند بود كه صفة مصدر محذوف باشد يعنى انفاقا خيرا يعنى انفاق كنيد مالها را انفاقى نيكوتر يعنى خالصا و مخلصا للَّه يا آنكه خبر كان مقدر باشد و جواب او امر مذكوره يعنى مرتكب اين امور مذكوره شويد كه آن بهتر بود مر شما را و محتملست كه خير بمعنى مال باشد هم چنان كه فى قوله تعالى ان ترك خير الوصية و بنا بر اين مفعول به انفقوا باشد يعنى انفاق كنيد مال خود را * ( لأَنْفُسِكُمْ ) * براى نفسهاى خود چه فوايد اين اعمال بنفس شما راجع خواهد شد كه آن درجات عاليه است و مراتب باقيه در طبقات جنان و روضات رضوان اين تاكيد است براى حث عباد بر امتثال اوامر مذكوره و بيان اينكه اين امور بهتر است مر نفسهاى ايشان را از اموال و اولاد و آنچه به آن مشغولند از شهوات و زخارف دنيا و نيز به جهت تخصيص بر انفاق مىفرمايد كه * ( وَمَنْ يُوقَ ) * و هر كه نگاه داشته شود * ( شُحَّ نَفْسِه ) * از بخل نفس خود يعنى خود را باز دارد از بخل و حقوق مفروضه را در راه خداى تعالى بذل نمايد * ( فَأُولئِكَ ) * پس آن گروه منافقان * ( هُمُ الْمُفْلِحُونَ ) * ايشانند رستگاران در دنيا از دنائت و در عقبى از عقوبت و رسيدگان بروضهء جنان و از حضرت صادق عليه السّلام مروى است كه من ادى الزكاة فقد وفى شح نفسه يعنى هر كه زكات را ادا نمايد بتحقيق كه نگاه داشته شده است از بخل نفس * ( إِنْ تُقْرِضُوا اللَّه ) * اگر قرض دهيد خدا را مراد انفاق حقوق واجبه است و ايراد آن به صورت قرض تلطف است در استدعا بانفاق يعنى صرف نمائيد مالهاى خود را در آنچه به آن مامور شده‌ايد * ( قَرْضاً حَسَناً ) * صرفى نيكو يعنى انفاق مقرون باخلاص و ميتواند بود كه تقرضوا بمعنى تصدقوا باشد يعنى اگر صدقه دهيد از طيب نفس نه بر وجه كراهت * ( يُضاعِفْه ) * زياده گرداند خداى آن را كه داده باشيد * ( لَكُمْ ) * براى شما يكى راه يا هفتصد يا به غير حساب * ( وَيَغْفِرْ لَكُمْ ) * و بيامرزد گناهان شما را كه پيش از اينكرده باشيد از امساك و ترك انفاق و غير آن * ( وَاللَّه شَكُورٌ ) * و خدا جزا دهندهء سپاس دارانست چه عطيه جزيل در برابر صدقه قليل ميدهد مراد آنست كه هر كه در شكر او مبالغه مينمايد و جد و جهد را در آن باب مرعى ميدارد حق سبحانه و تعالى نيز در مقابل آن مثوبات بالغه و مكافات كافيه بوى كرامت مىفرمايد و تسميهء مجازات شكر بشكور بر سبيل مجاز است * ( حَلِيمٌ ) * بردبار است بعقوبت ممسكان و بخيلان يعنى تعجيل نمىكنند در عذاب ايشان